مىكند . كتاب حاضر با استعانت از عقل و استمداد از نقل جريان مهدويّت شخصى حضرت حجة بن الحسن مهدى موجود موعود را ارائه مىنمايد . « 1 » مطالب اين كتاب در سه بخش سامان يافته است : بخش اول : امام‌شناسى . بخش دوم : انتظار . بخش سوم : از ظهور تا مدينهء فاضلهء مهدى ( عج ) . هر بخشى نيز داراى فصل‌هايى است و مجموع آنها در كتاب نه فصل است . به نظر مىرسد با اين كه رويه و رويكرد ظاهرى كتاب عقلى و نقلى است ، بن‌مايه‌هاى حكمت متعاليه و برخى مباحث عرفانى نيز در كتاب ، بويژه در فصل سوم از بخش اول با عنوان « مهدويّت شخصى » ، نمايان است و مىتوان به مباحثى چون انسان كامل و وحدت انسان كامل در اين زمينه اشاره كرد . « 2 » 3 . رويكرد عرفانى - صوفى چنان كه پيش‌تر گفتيم ، يكى ديگر از رويكردها به مسئلهء مهدويّت در ميان مسلمانان رويكرد عرفانى - صوفى است . اين رويكرد از قرن هفتم در ميان مسلمانان شكل گرفت . عارفان و صوفيان مسلمان مسئلهء مهدويّت را از طريق آموزه‌هاى اصلى عرفان و تصوف ، يعنى آموزهء انسان كامل و ختم ولايت ، مطرح كرده‌اند . البته اين گروه در اعتقاد به مهدويّت نوعى و شخصى با هم اختلاف‌هايى دارند كه در مباحث آتى به آنها اشاره خواهيم كرد . در اين جا به ديدگاه پنج تن از اين شخصيت‌ها ، اشاره مىكنيم : 3 - 1 . محيى الدين ابن عربى ( 560 - 638 ق ) ابن عربى ، پايه‌گذار عرفان نظرى در ميان مسلمانان ، نخستين كسى است كه از اين

--> ( 1 ) . امام مهدى عليه السلام موجود موعود : ص 18 - 19 . ( 2 ) . امام مهدى عليه السلام موعود موجود : ص 106 - 120 .